Podziemna Trasa Turystyczno - Edukacyjna w Starej Kopalni Uranu - Kletno

W roku 2002 udostępniona została do zwiedzania sztolnia nr 18 byłej kopalni uranu w Kletnie. Znajduje się ona około 800 metrów od centralnego parkingu w Kletnie, przy drodze łączącej Kletno z Sienna. Stanowi ją wyodrębniony system wyrobisk w najwyżej położonej części kopalni. Jej wlot znajduje się na wysokości 773 m n.p.m. Trasę o długości około 200 metrów, przechodzi się specjalnymi chodnikami, oglądając atrakcyjnie oświetlone, duże naturalne złoża miejscowych minerałów (fluorytu, kwarcu i innych) oraz szereg specjalnych ekspozycji.
Chodniki mają szerokość 1,5-2 metrów i wysokość od 1,7 do ponad 2 metrów. Temperatura wewnątrz wynosi około +7°C. Sztolnia jest całkowicie bezpieczna - nie ma tam promieniowania radioaktywnego! W sztolni od kilku lat zimuje 20-30 nietoperzy aż sześciu gatunków (głownie gatunku nocek duży).

Udokumentowane początki górnictwa w Masywie Śnieżnika sięgają połowy XIV w. O sztolniach-kopalniach św. Pawła, św. Jakuba i Mrocznej Sztolni w samym Kletnie (późniejsze sztolnie nr 7, nr 9 i nr 11 kopalni uranu) mówią dokumenty z XVI wieku. Od tego czasu w dolinie Kleśnicy prowadzono okresowo eksploatację rud żelaza, srebra, fluorytu, rudy miedzi, rudy uranu oraz marmury.

W roku 1947 specjaliści radzieccy rozpoczęli poszukiwania na terenie Polski, w szczególności w Sudetach, rud uranu potrzebnego ZSRR do produkcji broni atomowej. Latem 1948 stwierdzono silną radioaktywność hałd przy średniowiecznych sztolniach w Kletnie. Po ich wyeksploatowaniu rozpoczęto tu budowę kopalni, która nosiła nazwę Kopaliny. W trakcie jej działania do początku 1953 roku wykonano wyrobiska o całkowitej długości 37 kilometrów, w tym 20 sztolni, a także 3 szyby o głębokościach 83-150 metrów. Coraz mniejsza ilość uzyskiwanego z czasem uranu przy coraz większej głębokości jego uzyskiwania zadecydowała o zakończeniu eksploatacji. Na powierzchnię wydobyto w sumie 228 000 m3 skał. Ze złoża uzyskano razem ponad 20 ton uranu, co stanowi tylko niecałe 5% uranu wydobytego w Sudetach, a śladową część wydobycia uranu dla ZSRR w krajach Europy wschodniej i środkowej. W latach 1953-58 w wyrobiskach kopalni prowadzono jeszcze eksploatację fluorytu (CaF2). Złoże związane jest z tzw. nasunięciem Kletna. Żyła magnetytowa, stanowiąca niegdyś przedmiot eksploatacji rud żelaza posiadała zmienną miąższość - od kilku centymetrów do 2,5 metra. Natomiast tzw. zespół mineralizacji polimetalicznej obejmował około 30 minerałów - siarczków, selenków, metali rodzimych oraz uraninit (smółkę uranową) i wtórne minerały uranu. Rozmieszczenie okruszcowania w złożu było bardzo nierównomierne.

[ www.kletno.pl ]